Δομισμός και διαλεκτικός υλισμός. Από την ιδεολογία στην τάξη του φανταστικού.

.

.

Ήμουν ολομόναχος ως φιλόσοφος, ωστόσο

στην  “απάντηση προς τον Τζών Λιούις” έγραψα πως

 ένας κομουνιστής  δεν είναι ποτέ μόνος. 

Luis Αlthousser, Το μέλλον διαρκεί πολύ

.

.Η αλλαγή του αντιληπτικού μηχανισμού στη μεταφεουδαρχική κοινωνική συγκρότηση

Για τον Frederick Engels η φιλοσοφία από την γέννηση της χωρίζεται σε δύο αντιλήψεις οι οποίες προσπαθούν να απαντήσουν στο ερώτημα της ύπαρξης, του «είναι» και της σχέσης του με την ύλη. Αυτή η διάκριση συμπυκνώνεται στα  ρεύματα που είναι αντίστοιχα γνωστά ως ιδεαλισμός και υλισμός. Για τον υλισμό η «συνείδηση» και το «πνεύμα» είναι τελικά απόρροια των δράσεων του ανθρώπου -ή των δομών μέσα στις οποίες ο άνθρωπος θα κληθεί να δράσει – και όχι ένα «φάντασμα» που ενσαρκώνεται στην ύλη-σώμα. Κοιτώντας πίσω στον Επίκουρο, τον πρώτο υλιστή φιλόσοφο, ο θάνατος δεν έχει καμία σημασία αφού εκεί που ο άνθρωπος ζει αυτός απουσιάζει και όταν αυτός είναι πλέον παρόν ο άνθρωπος δεν μπορεί να τον αντιληφθεί[1].

Η έννοια της διαλεκτικής των αντιθέτων, η ύπαρξη δηλαδή αντιθέτων που αντί να σχηματίζουν ένα διπολικό τόξο αποτελούν σύνολα δομικά μπλεγμένα αποτελεί τη βάση για την ύπαρξη φιλοσοφικών ρευμάτων αλλά και επιστημών[2] που γεννήθηκαν στο πέρασμα της ανθρωπότητας στον 19^ο αιώνα. Το πέρασμα αυτό συνιστά ένα ειδικό σημείο της ιστορίας καθώς σηματοδοτεί την οριστική μετάβαση από την φεουδαρχία στον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής αποτελώντας έτσι μία βίαιη διακοπή των δεδομένων υλικών όρων ύπαρξης και την οριστική αναδιάταξη τους. Όταν ο  Hegel αναφέρει πως ότι είναι πραγματικό είναι και λογικό δεν γίνεται από μία σκοπιά παγίωσης και σχηματοποίησης συνθηκών, αλλά μέσα στο φάσμα της διαλεκτικής: ακριβώς ότι υπάρχει, εμπεριέχει το «εν δυνάμει» του θανάτου του και τελικά της υπέρβασης του.

H φιλοσοφική-επιστημονική θεώρηση των τελών του 19^ου αιώνα έρχεται να αλλάξει την κυρίαρχη αντίληψη που κληροδοτείται από τον μεσαίωνα και την εποχή της μοναρχίας και η οποία κωδικοποιείται στην μία και μόνο αντικειμενική ανάλυση της πραγματικότητας. Το επίπεδο βέβαια των ιδεών είναι αντανάκλαση των όρων κοινωνικής διακυβέρνησης και ηγεμονίας: στην προ-μοντέρνα εποχή για έναν σχηματισμό υπάρχει ένας θεός, ένας ηγεμόνας, μία αλήθεια, μία πραγματικότητα. Είναι εύκολο να αντιληφθεί κανείς τη σημειολογική αναφορά όσον αφορά την «πραγματική ύπαρξη» του ηγεμόνα ως αντανάκλαση της «φανταστικής ύπαρξης» του θεού.

Η καινοτομία του μαρξισμού είναι πως ως θεωρία αποτελεί μία ενότητα φιλοσοφικών και επιστημονικών ανακαλύψεων (ιστορικός υλισμός) και προσπαθεί να απευθυνθεί με ευρύτητα στα κοινωνικά υποκείμενα μέσα από την άμεσα πρακτική του φύση.

Οι Marx και Engels δημιουργούν μία θεωρεία όχι μόνο ως αποτέλεσμα προσωπικών στοχασμών αλλά ως ανάδραση της κίνησης της εργατικής τάξης και των κοινωνικών πλειοψηφιών. Η θεωρεία αυτή όχι μόνο προσβλέπει στο να ερμηνεύσει, να κατανοήσει και τελικά να προβλέψει την ιστορία του ανθρώπινου είδους αλλά καλεί τα ευρύτερα κομμάτια κόσμου να την κατανοήσουν και τελικά να την υλοποιήσουν στη κατεύθυνσης της κοινωνικής απελευθέρωσης[3].

Δίπλα στους Marx και Freud προστίθενται οι ανακλύψεις του Κοπέρνικου για την θέση της γης στο σύμπαν και  του Δαρβίνου για την εξέλιξη των ειδών. Οι ανακαλύψεις αυτές κλονίζουν για πάντα την αντίληψη της θεϊκής καταγωγής του ανθρώπινου είδους. Συμφωνα με την ανακάληψη του Δαρβίνου ο άνθρωπος δεν βρίσκεται λίγο πιο κάτω από το θεό αλλά λίγο πιο πάνω από τον πίθηκο.

Η θεωρεία του Freud καταδεικνύει την κεντρική θέση που κατέχει ένας μη ελεγχόμενος μηχανισμός -το υποσυνείδητο- στις πράξεις και η θεωρεία του Marx πως ο άνθρωπος είναι τελικά εγκλωβισμένος σε ένα σύστημα θέσεων που προσδιορίζονται από την παραγωγή των εμπορευμάτων και τους όρους απόσπασης της υπεραξίας. Ο ανθρώπινος εγωισμός έχει δεχτεί ένα τεράστιο πλήγμα: ο άνθρωπος είναι απλά άνθρωπος. Θα δούμε παρακάτω πως το «πλήγμα» στον ανθρώπινο εγωισμό όχι απλά ενσωματώνεται, αλλά γίνεται πυρήνας της αστικής ιδεολογίας. 

Αναρχία και μεταδομισμός

Μία συνέντευξη με τον Saul Newman
στους by Sureyyya Evren, Kursad Kiziltug, Erden Kosova

Μετάφραση – Επιμέλεια: Θοδωρής Σάρας

The metamorphosis of prima donna

Όσο η ζωή φαίνεται να “κυλάει” η ταύτιση με τον φανταστικό εαυτό που τη ζει αυξάνει, ενώ το άτομο εξανεμίζεται σαρωτικά από τις παλίρροιες της ελπίδας ξεχνώντας να πληρώσει την προσοχή του με αυτό που πραγματικά συμβαίνει και άρα να υπάρξει. Μέσα σε χρόνο μηδέν μπορούν, μόνο και μόνο εξαιτίας των δικών του αυτοπροβολών και επιθυμιών, να ελευθερωθούν χημικά στο σώμα, είτε από οριακά αισθήματα αναπόλησης ή έπαρσης, είτε ακριβώς ως αυτά, και να το οδηγήσουν σε μία φαυλότητα που το εξαντλεί. Η πτώση είναι μοιραία.

Χέρμπερτ Μαρκούζε:Οικονομική ελευθερία είναι η απελευθέρωση από την οικονομία

Οικονομική ελευθερία θα πρέπει να σημαίνει απελευθέρωση από την οικονομία, απελευθέρωση απ’ την καθημερινή πάλη για την ύπαρξη, απαλλαγή απ’ την ανάγκη να κερδίζουμε τη ζωή μας.

Πολιτική ελευθερία θα πρέπει να σημαίνει απελευθέρωση απ’ την πολιτική αυτή πάνω στην οποία τα άτομα δεν μπορούν να ασκήσουν ουσιαστικό έλεγχο.

Πνευματική ελευθερία θα πρέπει να σημαίνει αποκατάσταση της ατομικής σκέψης, που είναι σήμερα πνιγμένη από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και θύμα της διαπαιδαγώγησης.

Χέρμπερτ Μαρκούζε: Για κάθε απελευθέρωση προαπαιτείται η συνειδητοποίηση της σκλαβιάς

Όσο η διοίκηση τής καταπιεστικής κοινωνίας γίνεται ορθολογιστική, παραγωγική τεχνική και ολοκληρωτική, τόσο περισσότερο τα άτομα δυσκολεύονται να καταλάβουν τα μέσα που θα τους επιτρέψουν να τερματίσουν την υποδούλωσή τους και να αποκτήσουν την ελευθερία τους.

Βέβαια, το να θελήσει κάποιος να επιβάλει γενικευμένα τη λογική σε ολόκληρη την κοινωνία είναι μια παράδοξη και σκανδαλώδης ιδέα – έχουμε όμως το δικαίωμα και να αμφισβητήσουμε την αρετή μιας κοινωνίας που αυτή την ιδέα την γελοιοποιεί, ενώ ταυτόχρονα η ίδια ασκεί πάνω στον κόσμο της μια καθολικά γενικευμένη εξουσία.

Για κάθε απελευθέρωση προαπαιτείται η συνειδητοποίηση της σκλαβιάς.

Απόσπασμα από το βιβλίο «O Mονοδιάστατος Άνθρωπος» (1964)

απο : http://freepsyche.blogspot.gr/

Climax to magic: Συναινετική πραγματικότητα,στάση εποχής,εμπειρία κορύφωσης, μοναδικότητα,επανάσταση στην αντίληψη

Η συναινετική πραγματικότητα είναι η ύστατη κρυφή κοινωνία. Είναι τόσο κρυφή ώστε ακόμη και τα ίδια της τα μέλη δεν γνωρίζουν την ύπαρξη της. Η συναινετική πραγματικότητα είναι μία συνομωσία για να συγκρατείται ο κόσμος ως έχει. Είναι τα μέσα με τα οποία επικοινωνούμε και συμφωνούμε στο πως έχουν τα πράγματα και πως πρέπει να είναι. Όσο είναι ένα μοντέλο που λειτουργεί μία τέτοια αρχή είναι έγκυρη. Στο βαθμό όμως που ένα τέτοιο μοντέλο δεν είναι λειτουργικό, όπως στην παρούσα φάση που βρίσκεται στα όρια κατάρρευσης, η προαναφερόμενη συναίνεση είναι εξ’ ορισμού άκυρη. Σε μία τέτοια περίπτωση είναι αρμοστό δικαίωμα και ευθύνη για κάθε σκεπτόμενο μέλος μίας τέτοιας συναίνεσης να ακυρώσει την συμμετοχή του και να προβάλλει μία νέα, ανώτερη και πληρέστερη αρχή για την πραγματικότητα.

Περί κυκλικής, γραμμικής και σπειροειδούς εξέλιξης της ιστορίας

Του Κ.Δ

1. Όταν ο Κ.Μαρξ έγραφε γύρω στο 1968 τις ιδέες του όσον αφορά την ανάπτυξη και την εξέλιξη της ιστορίας και ότι αυτές φαίνονται να επαναλαμβάνουν τις βαθμίδες που διατρέχουν -αλλά λίγο διαφορετικά σε ανώτερη βάση και σπειροειδώς-, πιθανώς να μην είχε υπόψη του ότι πολλά θεοφιλοσοφικά ρεύματα σκέψης (βενταισμός, θεοσοφιστές κλπ) έφεραν μία τέτοια γνώση πολύ νωρίτερα.

Περιέγραψε μία ανάπτυξη με διακοπές του βαθμιαίου, της ομαλής δηλαδή συσσώρευσης των ανεπαίσθητων ποσοτικών αλλαγών. Μία ανάπτυξη που μπορεί να περιλαμβάνει άλματα από την παλιά ποιοτική κατάσταση στην καινούργια. Μία ανάπτυξη εσωτερικών κινήτρων που προέρχονται από την αντίθεση και τη σύγκρουση των διαφόρων δυνάμεων και τάσεων που επιδρούν πάνω σ' ένα δοσμένο σώμα ή στα πλαίσια ενός δοσμένου φαινομένου ή μέσα σε μια δοσμένη κοινωνία.

Zίζεκ: «H Eλλάδα είναι το πειραματόζωο του καπιταλισμού»

Ο φιλόσοφος Σλαβόι Ζίζεκ για τις «ψευδείς αφηγήσεις» και τις «αηδιαστικές συμπάθειες»

Για την Ελλάδα της κρίσης, την ψευδή εικόνα της στο εξωτερικό αλλά και την «αηδιαστική αφήγηση» των Ευρωπαίων που θέλουν να βοηθήσουν σα να πρόκειται για καταστροφή ενώ είναι κρίση του συστήματος, μιλά σε συνέντευξη του στο περιοδικό «Επίκαιρα» ο Σλοβένος φιλόσοφος Σλαβόι Ζίζεκ. Προβλέπει ότι ένα κύκλος καπιταλισμού φτάνει στο τέλος του και δηλώνει αισιόδοξος.

Προυντόν: αμοιβαιότητα και ομοσπονδισμός

Η θεωρία του κοινωνικού συμβολαίου

Αντικατάσταση του συμβολαίου από το νόμο

…[1]Η πρώτη αυθεντική άρνηση της ιδέας της αρχής (autorité) είναι αυτή του Λούθηρου. Αυτή η άρνηση, όμως, δεν προχώρησε πέρα από τη θρησκευτική σφαίρα: ο Λούθηρος, όπως ο Leibnitz, ο Kant, ο Hegel, ήταν ένα πνεύμα ουσιαστικά κυβερνητικό. Η άρνησή του ονομάσθηκε ελευθερία της σκέψης[2]…

Η ίδια κίνηση πρόκειται να συντελεστεί και στη σφαίρα των πολιτικών ιδεών.

Μετά τον Λούθηρο, η αρχή της ελευθερίας της σκέψης μετατοπίστηκε, μέσω κυρίως του Jurieu[3], από την πνευματική στην κοσμική εξουσία. Στην κυριαρχία του θείου δικαίου ο αντίπαλος του Bossuet[4] αντέταξε την κυριαρχία του λαού, κάτι που εξέφρασε με απείρως μεγαλύτερη ακρίβεια, δύναμη και βάθος με τις λέξεις σύμβαση ή κοινωνικό συμβόλαιο, των οποίων η αντίφαση με τις λέξεις εξουσία, αρχή, διακυβέρνηση,εξουσία, είναι έκδηλη.

Πραγματικά, τι είναι το κοινωνικό συμβόλαιο; Η συμφωνία του πολίτη με την Κυβέρνηση; όχι· θα ήταν σαν να στιφογυρίζουμε γύρω από την ίδια ιδέα. Το κοινωνικό συμβόλαιο είναι η συμφωνία του ανθρώπου με τον άνθρωπο, από την οποία πρέπει να προκύψει αυτό που ονομάζουμε κοινωνία. Εδώ, η έννοια της διορθωτικής δικαιοσύνης, που έχει τεθεί από το αρχέγονο γεγονός της ανταλλαγής και που έχει προσδιορισθεί από το ρωμαϊκό δίκαιο, υποκατέστησε αυτή της διανεμητικής δικαιοσύνης που εκδιώχθηκε ανέκκλητα από τη ρεπουμπλικανική κριτική. Μεταφράστε τις λέξεις αυτές, συμβόλαιο, διορθωτική δικαιοσύνη, που είναι νομικές, στη γλώσσα του εμπορίου και θα έχετε το εμπόριο, δηλαδή, στην υψηλότερη νοηματοδότησή της, την πράξη με την οποία δύο άνθρωποι, που αυτοσυστήνονται ουσιαστικά ως παραγωγοί, παραιτούνται στις μεταξύ τους σχέσεις από κάθε απαίτηση από την Κυβέρνηση.

Η Φιλοσοφική Θεώρηση του Θανάτου

Ολόκληρη η διάλεξη του καθηγητή Δημήτρη Λιαντίνη στην Σχολή Εφαρμογών Υγειονομικού του 401 Σ.Ν, με τίτλο "Η Φιλοσοφική Θεώρηση του Θανάτου".